
2012
t/m 26 februari:
(klik op de afbeelding voor een grotere weergave)
Oost West, Hollands Best, jenever wereldwijd
(bijdrage van Ton Vermeulen)
De Nederlandse Jenever is bij uitstek
een exportproduct en kan internationaal gemakkelijk wedijveren met whisky,
bourbon, cognac en gin. In de 21ste eeuw zijn tientallen
distilleerderijen bezig oude recepturen te herontdekken en nieuwe
kwaliteitsjenevers te maken, al dan niet gelagerd op eikenhouten vaten. Met als
doel jenever op de wereldmarkt weer haar gerechtvaardigde plaats te geven.
Over deze Export van Jenever organiseert het Nationaal Jenevermuseum Schiedam
van 26 november 2011 tot maart 2012 een tentoonstelling. Dat in samenwerking met
leden van de Historische Vereniging Schiedam en de verzamelaars van de Oude
Flesch.
Bij het onderzoek voor deze tentoonstelling bleek al gauw dat er nauwelijks iets
bekend is over de export van jenever in het verleden. De opgedane kennis mocht
niet verloren gaan, dus deze is nu gebundeld in een rijk geïllustreerd boek van
320 pagina’s.
In dit lijvige werk belichten meer dan twintig auteurs aspecten van de export
van deze nectar die Jenever heet en sinds de 17de eeuw haar weg over
de hele wereld vindt. Vele distilleerderijen komen aan bod, zoals Blankenheym &
Nolet, Daniël Visser, De Kuyper, Herman Jansen en Lucas Bols. Maar ook de
ontwikkeling van de jeneverfles en het verzamelen daarvan, het leven met de fles
als glasproducent, de moeizame contacten overzee, de rederijen en reizen, de
agenten en dochterbedrijven, reclame met en zonder Volendammer meisje, kisten en
strohulzen, etiketten, als mede de overzeese exportmarkten. En stripfiguur
Jenever gaat ons voor in een reis rond de wereld met 50 verhalen en ruim 300
illustraties.
Om een idee te geven van de zeer gevarieerde inhoud, een paar fragmenten:
* Die stammen meenden twee vliegen
in één klap te slaan: winst door de handel met de Hollanders en vernietiging van
de vijand. En zie, het geschiedde!
De Hollanders gaven hun bondgenoten flessen met een geheimzinnige krachtige
drank, die als gebaar van verzoening aan de Krobo's moest worden aangeboden.
Dit gebeurde en na het ledigen van de flessen lagen de dappere strijders
laveloos uitgestrekt, om zich bij het ontwaken de volgende morgen vastgebonden
te ontdekken aan boord van een schip op weg naar West-Indië.
De ouden van dagen, vrouwen en kinderen, die de volgende dag de plek des
onheils bezochten, ontdekten er slechts de flessen met de restanten van de
machtige inhoud, die hun dappere krijgers bedwelmd had. En men kwam al gauw tot
de conclusie dat men deze geesten de vereiste eerbied moest betonen, teneinde
ze rustig te houden. * (Peter A.R. Vermeulen)
* De verkregen moutwijn in Schiedam, en Delfshaven, ging grotendeels naar Rotterdam. Daar waren distilleerderijen als De Kuyper en Blankenheym & Nolet die deze grondstof distilleerden met jeneverbessen en eventueel kruiden tot Jenever. Het grootste deel van de productie werd geëxporteerd. Frankrijk en Spanje waren goede afnemers, ongetwijfeld voor doorvoer naar hun koloniën, als ook West-Afrika, West-Indië en Noord-Amerika. En in tijden van oorlog gingen grote hoeveelheden via onder meer Zeeuwse smokkelhavens naar Engeland. Ook de Verenigde Oostindische Compagnie was in de 18de eeuw een grote afnemer van korenbrandewijn en in de tweede helft van die eeuw van jenever. * (Ton Vermeulen)
* Daniël Visser en Zonen exporteerde al in de 18de eeuw binnen en buiten Europa. Met sommige afnemers heeft men een 200-jarige relatie gehad. Het bedrijf zond naar Nederlands-Indië, Noord- en Zuid-Amerika. Naar Amerika gebruikte Visser onder meer de naam Rip van Winkle, een romanfiguur van Nederlandse komaf wiens verhaal rond 1860-1880 speelde. Knickerbocker was weer een spotnaam voor een Amerikaan van Nederlandse afkomst en was ook een merknaam van D.Visser. Verzonden werd in flessen, verpakt in kelders. De kleur van de kelders gaf soms de bestemming of de inhoud aan. Rode voor Indië, 15 flessen totaal 22 ½ liter. Blauwe kelders, 18 l.. Groene 12 flessen, 9 liter en witte kelders met literflessen. * (Wim Snikkers)
* Duizenden prenten hebben de saloons tot onderwerp, waaronder ook die van Napoleon Hart in Anaheim, Californië, uit 1900. De messcherpe foto toont hoeveel liefhebbers er moeten zijn geweest voor de Palmboomjenever van C. Meijer uit Schiedam en die van A. van Hoboken uit Delfshaven. Met tientallen staan de kelderfessen van Meijer op de vitrinekasten links op de foto, terwijl een even groot aantal kelderflessen van Van Hoboken de rechterkant domineert. * (Hans van der Sloot)
* Bols ging er in de dertiger jaren
van de vorige eeuw zelfs toe over om haar likeuren en jenever in aardewerken
flessen in de vorm van een boertje of boerinnetje te verpakken
De eerste stelletjes werden geleverd door de Duitse firma W. Goebel, een
bedrijf dat ook de bekende Hummel-beeldjes heeft vervaardigd. Het boertje heeft
een jeneverkruik in zijn linkerhand en een glas in zijn rechterhand. Het
boerinnetje houdt met twee handen een likeurfles vast.* (Klaas Prins)
* De ietwat teleurgestelde minister keek me aan en zei ’Maar mijnheer, ik begrijp toch nog steeds niet waarom die jeneverflessen zo zwaar moeten zijn’. Ik heb geleerd dat je op een onzinvraag het beste met onzin kunt antwoorden. ‘Minister, U moet niet vergeten dat we een zeevarende natie zijn. De kapitein is vaak wekenlang van huis en die moet toch iets hebben om zich aan vast te kunnen houden’. Hij keek alsof hij het begreep, haalde zijn schouders op en verliet het vertrek. Thuis stond de Bokma koud. Ik had best een dubbele verdiend uit die stevige fles.* (Johan Soetens)
Oost West, Hollands Best; jenever
wereldwijd. Ton Vermeulen ed. Schiedam, Nationaal Jenevermuseum 2011. 320
pp, volledig in kleur, 50 verhalen en meer dan 300 ills, gebonden, prijs € 30,-
(excl. verzendkosten)
Te verkrijgen in Schiedamse boekhandels, bij het Nationaal Jenevermuseum
Schiedam, of via een mailtje: info@jenevermuseum.nl
17 en 18 maart
Jeneverfestival Schiedam zie ook
www.jeneverfestival.nl
25 maart
Jaarvergadering
14 en 15 april
Verzamelaarsbeurs in de Jaarbeurs te Utrecht
De Oude Flesch is hier met een informatiestand vertegenwoordigd
24 en 25 november
Verzamelaarsbeurs in de Jaarbeurs te Utrecht
De Oude Flesch is hier met een informatiestand vertegenwoordigd
BUITENLANDSE
ACTIVITEITEN
2012

Tentoonstelling ‘Glas des Alltags’ verlengd tot 29 april
Het laatste nummer van De Oude Flesch (nr 127) berichtte dat de nieuwe aanwinsten van de collectie van Birgit en Dieter Schaich uit München in het museum van Altomünster, Bayern tot eind januari te zien waren in de tentoonstelling ‘Glas des Alltags’.
Inmiddels is besloten deze tentoonstelling te verlengen tot 29 april as, zodat iedereen ruim te tijd heeft om naar zuid-Duitsland af te reizen. Als dat niet lukt, is de fraaie catalogus verkrijgbaar op Ebay.de.
Museum Altomünster – St. Birgittenhof 6, 85250 Altomünster. Woensdag tot zaterdag 13 bis 16 uur, Zon en Feestdagen tot 17 uur. kontakt@altomuenster.de www.altomuenster.de
Ausstellung ‘Glas des Alltags’ verlängert bis 29. April 2012
Wohl jeder Sammler von Gebrauchsglas wird der der Kollektion von Birgit u. Dieter Schaich aus München kennen.
Museum Altomünster, Bayern zeigt in ‚Glas des Alltags‘ ca. 300 neuen Glasobjekte aus dieser Kollektion.
Diese Ausstellung war geplant bis 29. Januar, ist aber bis 29. April 2012 verlängert.
Museum Altomünster – St. Birgittenhof 6, 85250 Altomünster.
Mittwoch bis Sammstag 13 bis 16 Uhr, Sonn- u. Feiertag bis 17 Uhr. Tel. 08254-9543 kontakt@altomuenster.de www.altomuenster.de

Info für Übernachtungsgäste:
Das Hotel Baxmann wird zur Zeit renoviert und steht nicht zur Verfügung.
Wir empfehlen ca. 2 km nördlich von Hessisch O. das Hotel Weinschänke
Rohdental
Adresse: Rohdental 20, 31840 Hessisch Oldendorf Tel.: 05152 – 94120 ,
Fax.: 05152-941232
E-Mail:
info@weinschaenke.com Internet:
www.weinschaenke.de
Preise: EZ ÜF 40€ , DZ ÜF 65€ !!
Dienstag Ruhetag !! Bitte frühzeitig reservieren !!!
In diesem Hotel würden wir auch das gemeinsame Sa.-Abend Essen einnehmen
wollen. Passende Räumlichkeiten und ein gepflegtes Essen a´ la Carte
sollten einen gemütlichen Abend versprechen.
In der Hoffnung auf freie Straßen und viele Gäste grüssen
Bernold Schlender und
Albert Schwiezer
10e Internationale Flaschen- u. Glassammlertreffen in Plön
Op zondag 3 juli vind al weer voor de 10e keer hét glasgebeuren van Noord-Duitsland plaats in Plön, boven Hamburg.
Traditiegetrouw is het op die dag mooi weer, zodat de kopers en verkopers elkaar kunnen treffen op het plein voor het plaatselijke museum, dat ook een mooie glasverzameling heeft: Johannisstrasse 1, 24306 Plön.
De organisatie berust bij DOF-lid Jürgen Böhrens: 0049 4522- 3781 of jotboe@yahoo.de.
10. Internationales Flaschen- u. Glassammlertreffen in Plön
Sonntag den 3. Juni 2012 findet zum 10. Mal dás Glassammlertreffen Nord-Deutschlands statt in Plön.
Jeder 1. Sonntag von Juni gibt es im Plön strahlendes Wetter, so dass Käufer und Verkäufer einander begegnen können auf dem Platz vor dem Museum, Johannisstrasse 1, 24306.
Fragen bei Jürgen Böhrens, 0049 (0) 4522-3781 oder jotboe@yahoo.de.