Een zara is een maraschino (marasquin) fles, die gekenmerkt wordt door zijn lange, slanke vorm. Deze vorm kan zowel cylindrisch als hoekig zijn. De lengte varieert sterk: van 10cm tot 37cm. De glaskleur van de uit Dalmatië stammende flessen is meestal groen (zowel lichtgroen, blauwgroen als donkergroen) of aqua.
Maar "Levert en Schudel" b.v. gebruikte blank glas en "Bols" bracht -naast de normale aquakleurige zara's- een fles van zeer apart geelgetint glas op de markt, vervaardigd in Frankrijk.
De naam "zara" komt van de stad met dezelfde naam, de hoofdstad van het vroegere Dalmatië, toen deel uitmakend van het Oostenrijks-Hongaarse Keizerrijk.
Het cachet omvat doorgaans dan ook -naast de naam van de fabrikant- het woord ZARA en de afbeelding van een dubbelkoppige adelaar, het wapen van de Habsburgse monarchie.
De streek rondom Zara was vooral beroemd om zijn bittersmakende kersen, de z.g. "griottes". De kersenbomen groeiden daar in bijna wilde staat. Zonder bijvoeging van andere ingrediënten werd er de maraschinolikeur van gestookt; een vrij pittig goedje met zo'n 40% alcohol.
De drank werd naar vele Europese landen en naar de Verenigde Staten geëxporteerd, maar voornamelijk naar het Verenigd Koninkrijk en haar koloniën.
In de Tweede Wereldoorlog werden de meeste fabrieken verwoest. Na de oorlog werd Dalmatië bij het communistische Joegoslavië gevoegd (Zara werd omgedoopt in Zadar), hetgeen leidde tot een uittocht van ondernemers.
De maraschino productie werd vrijwel geheel overgeheveld naar Italië.
De lange, slanke flessenvorm was licht breekbaar, vandaar dat de flessen omwikkeld werden met een soort rieten mandje.
De oudste zara's (eerste helft 19e eeuw) hebben een open pontiel en zijn uiterst zelden te verkrijgen.
De bekendste firma's ter plekke waren:
G.Luxardo, R.Vlahof, F.Drioli, M.Maggazin en E.Magazzin
Ook Nederlandse distilleerderijen als Bols en Levert & Schudel produceerden maraschino en ook zij verkochten het product in de kenmerkende flessen.
Het is mij overigens niet bekend of men in Nederland de originele griottes uit Dalmatië importeerde of dat een andere kersensoort gebruikt werd.

AF.DRIOLI ZARA
Een gerenommeerd bedrijf was dat van Francesco Drioli, 1090 Bastioni Moro, Zara. Begonnen in 1780, in Engeland geregistreerd in 1899. Zij verkocht haar maraschino vooral in rechthoekige slanke flessen met een vierkante bodem. De Drioli fles wordt het meest gevonden.

AGIROLAMO LUXARDO
Een van de oudste firma's was Luxardo, in 1821 te Zara opgericht door Girolamo Luxardo. De naam van de distilleerderij luidde: Pr. Fabbrica "Excelsior".
Als internationaal trade mark werd een vogel (duif?) met uitgespreide vleugels gebruikt met het monogram "GL".
Ook een uitgebreidere versie werd als trade mark gebruikt: een ovaal met in de rand de tekst "GIROLAMO LUXARDO ZARA TRADE MARK" en in het midden de wijdvleugelige vogel met een soort lint in de bek met het woord "excelsior"
Men won prijzen op de (Wereld)tentoonstellingen van o.a. 1862 (London), 1867 (Parijs), 1872 (Moskou), 1872 (Lima), 1876 (Wenen) en 1876 (Philadelphia).
Sedert 1971 is het bedrijf gevestigd te Torreglia (Italië).
Na Drioli is de Luxardo fles het meest bekend. Het betreft hier meestal slanke cylindrische flessen.

"LEVERT & SCHUDEL HAARLEM MARASCHINO"
In 1891 opgericht door Everwijn Levert en Louis Frederik Schüdel. Distilleerderij ADe Pelikaan. Op
1 januari 1979 verhuisd uit Haarlem. Dit betekende het einde van het zelf distilleren. De oude koperen ketels zijn verkocht aan Heineken die ze in één van hun fabrieken in Zoetermeer heeft opgesteld. Niet om te gebruiken maar als nostalgisch onderdeel van het oude ambacht. De bedrijfsnaam bestaat nog steeds hoewel er in de afgelopen 25 jaar meerdere eigenaren zijn geweest. De huidige eigenaar is lid van de slijterijengroep "Bloem" (2006)

LUCAS BOLS
Bols is sedert 1575 vooral bekend als likeurfabrikant.
Vanuit Amsterdam via Nieuw-Vennep verplaatst naar Zoetermeer.
Diverse Bols-flessen werden in Frankrijk vervaardigd, zo ook een zara met een zeldzame gelige kleur.

- AM.MAGAZZIN ZARA"
- "FM" in monogram   Een onbekende broer Maggazzin?
- ALYONS & RAAS CO SAN FRANCISCO CALIFORNIA"
- AMARASCHINO"
- AR.VLAHOF ZARA
- AMARASCHINO PRE.MIATO
- AL.MILLICICH ZARA

Niets uit deze publicatie mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm, geluidsband, elektronisch of op welke andere wijze ook en evenmin in een retrieval system worden opgeslagen zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur.

ga terug naar de startpagina

* houd de muisaanwijzer even op de afbeelding en de verklarende tekst verschijnt
* klik op een afbeelding voor een vergrote versie